یک فیلم مستند محصول ۱۹۸۸ به کارگردانی آندری سوکوروف درباره اواخر زندگی و مرگ فیلم‌ساز برجسته شوروی، آندری تارکوفسکی. این فیلم در ابتدا قرار بود به مناسبت پنجاهمین سالگرد تولد تارکوفسکی در سال ۱۹۸۲ ساخته شود که قبل از مرگ او بود. اختلافات با مقامات شوروی درباره سبک و محتوای فیلم منجر به تاخیرهای طولانی در تولید آن شد.

این درام تاریک دوران اواخر شوروی، داستان زندگی مالیانوف را دنبال می‌کند؛ پزشک جوانی که تازه فارغ‌التحصیل شده و برای کار به ترکمنستان فرستاده شده است. او در آنجا با گروهی از افراد با قومیت‌های مختلف مواجه می‌شود که همگی قربانیان سیاست‌های جنون‌آمیز قبلی حکومت در جابه‌جایی و نابودی گروه‌های قومی و طبقات اجتماعی هستند. این مردم به شدت ناامید و غمگین، نمی‌توانند هیچ لذتی در این هم‌نشینی متنوع بیابند، بلکه نسبت به آن خصومت دارند و اغلب برای تسکین درد خود به اقدامات ناامیدانه‌ای دست می‌زنند که محکوم به شکست است.

مردی تلاش می‌کند تا با مرگ پدرش کنار بیاید و با جزئیات پیش‌پاافتاده خاکسپاری او در جامعه‌ای که از معنویت تهی شده است، دست‌وپنجه نرم کند.

مردی ناشناس در میان دخمه‌های در حال پوسیدگی و پوشیده از مه سرگردان است و با مجموعه‌ای از «آسیب‌دیدگان و تحقیرشدگان» از جمله یک فاحشه مقدس و یک بوروکرات کافکایی روبرو می‌شود.

مردی به همراه مادر در حال مرگش برای پیاده‌روی به دل طبیعت و حومه شهر می‌رود.

فیلم‌ساز برجسته، الکساندر سوکوروف (کشتی روسی)، پرتره‌ای از این موزه مشهور جهان را به تاملی باشکوه و چندصدساله درباره رابطه میان هنر، فرهنگ و قدرت تبدیل می‌کند.

پزشکی در آلمان اوایل قرن نوزدهم، شیفته خواهر مردی می‌شود که خود به طور غیرعمد او را کشته است. او با شیطان مجسم معامله می‌کند تا در ازای روحش، وصال با آن زن را برایش فراهم کند.

بازیگران مشهور و مردم عادی از تمام اقشار جامعه، داستان‌هایی را از کتابی می‌خوانند که محاصره ۹۰۰ روزه لنینگراد در طول جنگ جهانی دوم را توصیف می‌کند.

الکساندرای سالخورده به ملاقات نوه سربازش، دنیس، در جبهه جنگ چچن می‌رود و در حین بازدید از ارتش، به او آرامش می‌دهد. در تمام این مدت، دنیس به دلیل حضور غیرمنتظره او فکر می‌کند.

بازآفرینی روزهای پایانی حکومت امپراتور هیروهیتو در ژاپن، هم‌زمان با روزهای پایانی جنگ جهانی دوم.

سوکوروف اجرای «رکوئیم» موتسارت توسط گروه کر روسیکا را در تالار باشکوه فیلارمونیک سن پترزبورگ کارگردانی و فیلم‌برداری کرده است.

در این فیلم رویاگونه، پدری بی‌نام و پسرش الکسی، با هم در آپارتمانی در سن پترزبورگ زندگی می‌کنند. مادر الکسی فوت کرده و در نتیجه این دو رابطه بسیار نزدیکی با هم دارند. وقتی الکسی دوست‌دختری پیدا می‌کند، دختر نمی‌پذیرد که در مرتبه‌ای پایین‌تر از رابطه الکسی با پدرش قرار بگیرد و با او به هم می‌زند. الکسی همچنین دچار کابوس‌هایی می‌شود و از جدایی از پدرش برای پیوستن به ارتش، همان‌طور که پدرش قبلاً در آن خدمت می‌کرده، هراس دارد.

یک شبح و یک مارکی فرانسوی در کاخ زمستانی سن پترزبورگ پرسه می‌زنند و با صحنه‌هایی از دوره‌های مختلف تاریخ این کاخ روبه‌رو می‌شوند.

این فیلم که در طول دو روز در سال ۱۹۲۴ روایت می‌شود، لنین در حال مرگ، انقلابی بزرگ جهان و پدر اتحاد جماهیر شوروی را به تصویر می‌کشد که اکنون بی‌قدرت و منزوی در عمارت خود در گورکی به سر می‌برد. لنین که همسرش نادژدا کروپسکایا، خواهرش مانیاشا، پزشک آلمانی‌اش و چند خدمتکار از او مراقبت می‌کنند، از کاهش توانایی‌های ذهنی و جسمی خود گلایه می‌کند، درباره مرگ شخصیت‌های بزرگ (از جمله مارکس) بحث می‌کند، با ماشین به پیکنیک در یک چمنزار می‌رود و به میراث تاریخی خود می‌اندیشد.

این سفر با روایت صمیمانه از روسیه به روتردام، از طریق ریل، جاده و کشتی فنلاندی، تأملی مالیخولیایی درباره الوهیت، زمان و مکان در هنر، هدف (یا فقدان آن) و تنهایی روح است. عبور از مناظر برفی مه‌آلود، شهرهایی که نیم‌نگاهی به آن‌ها می‌افتد و تلاطم یخی دریای شب.

مستندی پرتره از میهو شیماو، بیوه نویسنده مشهور ژاپنی، توشیو شیماو.

در سال ۱۹۴۲ در باواریا، اوا تنهاست تا اینکه آدولف به همراه یوزف، همسرش ماگدا و مارتین از راه می‌رسند تا چند روزی را به دور از سیاست سپری کنند.

فیلمی مستند درباره سرگئی کوزینتسف، کارگردان روس.

فیلم «یک زندگی متواضعانه» کاملاً به عنوان خود وفادار است؛ مطالعه‌ای مستند از دنیای روزمره اومنو ماتویوشی، پیرزنی که در خانه‌ای کوهستانی و دورافتاده در استان نارای ژاپن زندگی می‌کند.

الکساندر سوکوروف با ساختن فیلم‌هایی درباره هنرمندان و نقاشی‌هایشان، گنجینه‌های موزه ارمیتاژ را دوباره به زیر نور می‌آورد. او اوبر روبر، نقاش فرانسوی را انتخاب کرده است که مدت زیادی را در ایتالیا گذراند و علاقه‌اش خلق مناظر ویرانه‌های باستانی و تصویرگری ناتورالیستی از دوران گذشته بود. او نزد ثروتمندانی که آثارش را می‌خریدند موفق بود. دوربین روی نقاشی‌ها حرکت می‌کند در حالی که سوکوروف از دورانی شاد سخن می‌گوید؛ زمانی که هنرمند با روح زمانه یکی بود و با سلیقه مشتریانش موافقت داشت. تصاویر بریده‌بریده‌ای از یک اجرای تئاتر «نو» ژاپنی بر روی پرده نشان می‌دهد که آن دوران چقدر از ما دور شده است. برای توصیف آنچه امروز همه می‌دانند، نیازی به کلمات نیست.

دفتر خاطرات سن پترزبورگ؛ مراسم افتتاحیه بنای یادبود داستایوفسکی.

سفری سوررئال از روحی سرگردان که در تاریکی بی‌پایان در چشم‌انداز زمانی یک دهکده ماهیگیری عجیب و منزوی متعلق به دوران فئودالی پرسه می‌زند. روح سرگردان که توسط مجموعه‌ای از اتاق‌های با نور اندک هدایت می‌شود، با ارواح باستانی روبرو می‌شود که کالبد فیزیکی به خود می‌گیرند و داستان‌های شخصی خود را از زندگی روزمره، فقدان و تراژدی در جامعه روستایی بازگو می‌کنند. روح که از ملاقات اولیه خود با پیرزنی با حواس‌پرت کنجکاو شده است، به خانه او بازمی‌گردد تا یک سوال اساسی بپرسد: «خوشبختی چیست؟»؛ پرسشی وجودی که با فروتنی ذاتی و ندانستنی پذیرفته‌شده، به سادگی پاسخ داده می‌شود.

این فیلم کوتاه از متریال تدوین‌شده برای مستند پنج‌ساعته سوکوروف به نام «صداهای معنوی» به دست آمده است.

این تصاویر و صداها استعاره‌هایی شاعرانه هستند که «مرثیه‌ای از روسیه» را به سندی تبدیل می‌کنند که یک «بانک حافظه» تاریخی و احساسی برای همگان فراهم می‌آورد.

یک نگهبان شب جوان در موزه آنتون چخوف در یالتا با مزاحمی مرموز و خسته مواجه می‌شود که به نظر می‌رسد خودِ این نمایشنامه‌نویس است که از دنیای مردگان بازگشته است. در طول یک شب، این دو نفر مجموعه‌ای از تعاملات آرام و وجودی را در اتاق‌های حفظ‌شده این عمارت با هم تجربه می‌کنند.

دفتر ریاست‌جمهوری لیتوانی، سال ۱۹۹۰. در داخل، سکوت حکم‌فرماست که با فریادهای جمعیت بیرون از پنجره‌های ساختمان دولتی در تضاد است. در عین حال، این سکوت در سکوت عمیق چندین زن که چهره‌هایشان برای مدتی طولانی بر پرده باقی می‌ماند، منعکس می‌شود. سکوت با موسیقی شکسته می‌شود؛ رئیس‌جمهور پیانو می‌نوازد.

فیلم «نجات و محافظت» ساخته سوکوروف با الهام از «مادام بوواری» فلوبر، حیاتی‌ترین لحظات انحطاط و سقوط اما را بازخوانی می‌کند: روابط او با رودولف اشراف‌زاده و لئون دانشجو، و تحقیری که پس از ناتوانی همسرش در جراحی پای چنبری پسر اصطبل‌دار به دنبال می‌آید. جهان‌شمول بودن درون‌مایه نبرد ابدی میان روح و جسم از طریق عدم اشاره به زمان یا مکانی خاص منتقل می‌شود؛ اگرچه به نظر می‌رسد فیلم در سال ۱۸۴۰ آغاز می‌شود، اما فضای سوررئال آن به راحتی حضور یک اتومبیل و نوای موسیقی از رادیوی خارج از کادر را پذیرا می‌شود. سوکوروف با تمرکز بر اشتیاق از دیدگاه یک زن و کم‌رنگ کردن پیرنگ، موضوع خود را با جزئیاتی بدیع بررسی می‌کند و نه تنها حرارت میل و هوس، بلکه لحظات آرام قبل و بعد از آن و معصومیت حسی بدن را به تصویر می‌کشد.

در «مرثیه شوروی»، قطار طولانی عکس‌های رهبران شوروی، چه مرده و چه زنده، در مقابل پرتره یلتسین متوقف می‌شود. در زمان فیلم‌برداری، یلتسین از جمع خدایگان حزب کمونیست سقوط کرده بود و از طریق پیوندهایی از انواع مختلف، در زندگی زمینی مشارکت داشت.

مانند بسیاری از فیلم‌های اولیه سوکوروف، این فیلم دو تاریخ دارد: اولی تاریخ ساخت آن است (که فیلم در آن زمان توقیف شد) و دومی تاریخ تدوین نهایی و اکران عمومی قانونی. فیلم شامل تصاویر آرشیوی آلمانی و شوروی از جنگ جهانی دوم، به طور دقیق‌تر از پایان جنگ است. تلاشی برای ساخت یک مستند در مقیاس بزرگ با این موضوع در سینمای شوروی دهه ۱۹۶۰ صورت گرفته بود: فیلم «فاشیسم معمولی» ساخته فیلم‌ساز برجسته شوروی، میخائیل رم، به یک بررسی کلاسیک و گذشته‌نگر درباره فاشیسم تبدیل شده بود. اما سوکوروف از قدرت بیانگر تصاویر مستند به شیوه‌ای کاملاً متفاوت استفاده می‌کند. او به دنبال جمع‌آوری مطالب برای ترسیم تصویری گسترده از جنایات نازی‌ها نیست.

داستانی درباره زندگی خانواده شالیاپین و تعمیمی احساسی از زندگی مردم در لنینگراد مدرن.

این فیلم درباره ائتلاف ضد هیتلری اتحاد جماهیر شوروی، انگلستان و آمریکا است که به عنوان وزنه تعادلی در برابر سیاست‌های تجاوزکارانه آلمان نازی در طول جنگ جهانی دوم شکل گرفت. تصاویر مستند منحصر‌به‌فردی از آن سال‌ها که توسط فیلم‌برداران کشورهای مختلف درگیر جنگ ثبت شده، با افکار امروز نویسنده درباره سرنوشت جهان پس از جنگ، تلفات انسانی هر دو طرف و به دست آوردن امیدهای ناپایدار برای اتحاد جهان در مقابله با شر پیوند خورده است.

تظاهرات و آتش‌بازی در اول ماه مه، یکی از جشن‌های آیینی دوران شوروی، به عنوان گردهمایی شرکت‌کنندگان خسته از یک صحنه توده‌ای که بدون دستور کارگردان و بدون هیچ هدفی در حال فروپاشی است.

وقایع این فیلم مجلل در عمارتی عجیب به شکل کشتی در طول جنگ جهانی اول رخ می‌دهد و درونمایه آن (اگرچه نه داستانش) بازتاب‌دهنده نمایشنامه «خانه دل‌شکستگی» اثر جورج برنارد شاو است که رویکردی به شدت ضدجنگ دارد. گروه بزرگی از خانواده و دوستان در این خانه ییلاقی برای رقص، نوشیدن و گفتگو گرد هم آمده‌اند. گفتگوهای آن‌ها به ویژه با ارجاعات ادبی و نقل‌قول‌های عالمانه آراسته شده است. با وجود ظرافت ظاهری، دغدغه‌های آن‌ها ساده است: سکس و خشونت. تصاویر نگران‌کننده‌ای آرامش این ایام نامناسب را بر هم می‌زند؛ از جمله تصاویر مستند از کودکان گرسنه آفریقایی، تصاویری از زندگی روزمره جورج برنارد شاو و جسدی که روی میز کالبدشکافی زنده می‌شود تا با سرزنش گروهی از زنان، آن معجزه را بی‌ارزش کند. موسیقی فیلم به شکلی کنایه‌آمیز به پیام تکان‌دهنده آن اشاره دارد و به طور یکنواخت نابهنگام است.

زنی ثروتمند به طور تصادفی شنونده مکالمه‌ای تلفنی می‌شود که در آن افرادی درباره یک قتل صحبت می‌کنند.

در اوایل دهه ۱۹۲۰ و پس از پایان جنگ داخلی روسیه، نیکیتا، سرباز ارتش سرخ، به زادگاهش بازمی‌گردد تا شریک زندگی‌اش لیوبا را ببیند؛ هر دوی آن‌ها از تروماهای دوران امپراتوری روسیه در گذشته زخم خورده‌اند.

مستند کوتاهی درباره ورزشکاران جوان در برنامه اسکیت روی یخ شوروی که برخی از آن‌ها به سختی دوران نوپایی را پشت سر گذاشته‌اند. این مستند پرتحرک و از نمای نزدیک، بر حرکت همراه با موسیقی تمرکز دارد و از مصاحبه و گفتگو پرهیز کرده و بیشتر تفسیرهای سیاسی و اجتماعی را در لایه‌های زیرین پنهان می‌کند.

مراسم خاکسپاری مجدد فئودور شالیاپین، خواننده بزرگ اپرای روسیه، از قبرستان باتینیول در پاریس به قبرستان نووودویچی در مسکو. دختران حاصل از ازدواج دوم شالیاپین برای این مراسم به اتحاد جماهیر شوروی سفر می‌کنند.

زندگی و آثار آهنگساز بزرگ روس، دیمیتری شوستاکوویچ، در این مستند از طریق تصاویر و صداهای نادری از آرشیوهای مختلف که زمانی توسط دولت شوروی سانسور شده بودند، به تصویر کشیده می‌شود. نگاهی کوتاه به زندگی او، از دوران نبوغ در کودکی تا تبدیل شدن به هنرمندی تراز اول، آثار مشهورش و سال‌های پایانی زندگی با وضعیتی رو به وخامت.

این فیلم اولین اثر بلند سوکوروف در استودیو لن‌فیلم است که بر اساس داستان کوتاهی از نویسنده معاصر شوروی، گریگوری باکلانوف، درباره دوران گذار از قدرت به زیردستی ساخته شده است.

در دهه ۲۰ میلادی، یک رادیو آماتور مشتاق به نام فئودور لبوف، یکی از اولین رادیوهای موج کوتاه را در شهر گورکی آزمایش می‌کند.

مرثیه‌ای برای یک زن روستایی روسی به نام ماریا سمیونوونا واینووا. فیلم در دو فصل روایت می‌شود. فصل اول شامل برداشتی از ماریا سمیونوونا و صحنه‌هایی از رنگ‌های تابستانی است: درو کردن علف، آبتنی در رودخانه، کار در مزارع کتان و تعطیلاتی در کریمه. فصل دوم که ۹ سال بعد اتفاق می‌افتد، سیاه و سفید است و به چگونگی پایان زندگی ماریا سمیونوونا می‌پردازد. فضای فیلم روایتی غم‌انگیز و سوگوارانه دارد.

این فیلم توسط سوکوروف قبل یا در طول دوران دانشجویی‌اش در VGIK برای تلویزیون منطقه‌ای گورکی ساخته شده است. او این اثر را بخشی از فیلم‌شناسی خود نمی‌داند. برای سازندگانش، این فقط یک برنامه تلویزیونی بود و افرادی که روی آن کار می‌کردند اغلب در تیتراژ مورد تجلیل قرار نمی‌گرفتند. این سند از اولین ریشه‌های کاری سوکوروف، تصوری از دوره «پیش‌سبک» او به ما می‌دهد؛ جایی که شخصیت فیلم‌ساز بزرگ آینده، علیرغم ابزارها و شرایط، خود را آشکار می‌کند.

یک فیلم مستند درباره توسعه کشاورزی در منطقه گورکی: زندگی روزمره در یک سووخوز (مزرعه دولتی)، ساخت یک سد مخزنی و یک گلخانه.